Chủ nhật, 29/05/2022 - 08:21
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Thực trạng chính sách thúc đẩy hợp tác xã môi trường

Qua hơn 30 năm thực hiện chính sách đổi mới kinh tế, Việt Nam đã và đang ngày càng hội nhập sâu rộng hơn vào nền kinh tế thế giới. Thế và lực của đất nước ngày càng được củng cố, các nguồn lực đầu tư cho phát triển được tăng cường. Trong bối cảnh đó, mô hình kinh tế tập thể, hợp tác xã tiếp tục được duy trì và phát triển, có những đóng góp quan trọng đối với nền kinh tế quốc gia nói chung, cũng như góp phần đáng kể vào việc đẩy mạnh xã hội hóa công tác bảo vệ môi trường huy động sức mạnh và ý thức của người dân trong bảo vệ môi trường nói riêng.

Theo thống kê của Bộ Kế hoạch và Đầu tư, hiện nay trên cả nước có 479 hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực môi trường, chiếm tỷ lệ 3,4% tổng số hợp tác xã trên cả nước, tăng bình quân 157,5% so với giai đoạn 2011 - 20151 . Các mô hình hợp tác xã môi trường chủ yếu hoạt động trong các lĩnh vực: phân loại rác tại nguồn, chế biến rác thải hữu cơ làm phân vi sinh, tái chế rác thải nilông làm hạt nhựa, xử lý nước thải, khí thải, thu gom vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật,... Các địa phương có số lượng lớn hợp tác xã hoạt động trong lĩnh vực này là Hà Tĩnh: 149, Vĩnh Phúc: 63, Đồng Nai: 55, Tiền Giang: 21 và Bình Dương: 14; các địa phương còn lại có trung bình từ 3-4 hợp tác xã; cũng có một số địa phương không có hợp tác xã nào như Lâm Đồng, Bến Tre. Đồng Tháp và An Giang2 . Nhiều mô hình HTX hoạt động rất hiệu quả, tên tuổi đã được khẳng định như hợp tác xã môi trường Thành Công (Hà Nội), hợp tác xã môi trường thị trấn Hương Canh (Vĩnh Phúc), hợp tác xã vận tải và dịch vụ môi trường (Tuyên Quang), hợp tác xã vệ sinh môi trường An Châu (Bắc Giang),... Những hợp tác xã này đã góp phần quan trọng vào giảm thiểu ô nhiễm môi trường.

Để thúc đẩy sự phát triển của các hợp tác xã môi trường, trong thời gian qua, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã triển khai nhiều giải pháp, từ xây dựng thể chế chính sách đến tăng cường nguồn lực, cải cách thủ tục hành chính, cụ thể: 

Xây dựng và hình thành hành lang pháp lý về ưu đãi, hỗ trợ hoạt động bảo vệ môi trường nói chung và phát triển dịch vụ môi trường nói riêng như Nghị định số 04/2009/NĐ-CP ngày 14/01/2009 của Chính phủ về ưu đãi, hỗ trợ hoạt động bảo vệ môi trường; Nghị định số 19/2015/NĐ-CP ngày 14/02/2015 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường; gần đây nhất là Nghị định số 40/2019/NĐ-CP ngày 13/5/2019 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung các nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Bảo vệ môi trường. Các nội dung ưu đãi, hỗ trợ bao gồm các chính sách ưu đãi về đất đai, giải phóng mặt bằng, thuế, công nghệ... với đối tượng được ưu đãi rất rộng, mức ưu đãi cao, tạo điều kiện thuận lợi cho các hợp tác xã khi tham gia cung ứng dịch vụ môi trường.

Nghiên cứu, xây dựng các Đề án, Chương trình hỗ trợ, ưu đãi, khuyến khích các hợp tác xã tham gia dịch vụ bảo vệ môi trường bao gồm: (i) Đề án phát triển dịch vụ môi trường đến năm 2020 tại Quyết định số 249/QĐ-TTg ngày 10/02/2010 với mục tiêu là phát triển dịch vụ môi trường để cung ứng dịch vụ bảo vệ môi trường cho các ngành, lĩnh vực, địa phương; tăng tỷ trọng đóng góp của khu vực dịch vụ trong nền kinh tế, tạo thêm việc làm và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững đất nước; (ii) Đề án “Phát triển mạng lưới doanh nghiệp dịch vụ môi trường đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030” tại Quyết định số 1463/QĐTTg ngày 22/6/2016 với mục tiêu phát triển mạng lưới doanh nghiệp dịch vụ môi trường, trong đó có các hợp tác xã môi trường nhằm đáp ứng 100% nhu cầu sử dụng dịch vụ môi trường ở trong nước; tiến tới mở rộng thị trường cung cấp dịch vụ môi trường sang một số nước trong khu vực; (iii) Khung chính sách, pháp luật về phát triển dịch vụ môi trường ở Việt Nam tại Quyết định số 1570/QĐ-TTg ngày 09/8/2016 với nhiều nội dung, chương trình cụ thể nhằm khuyến khích, thu hút đầu tư vào một số loại hình doanh nghiệp dịch vụ môi trường; triển khai các chương trình hỗ trợ nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp dịch vụ môi trường bao gồm: Chương trình hỗ trợ chuyển giao công nghệ cho các doanh nghiệp tái sử dụng, tái chế hoặc thu hồi năng lượng, sản xuất phân bón từ chất thải: Chương trình tích hợp cơ sở dữ liệu thông tin về doanh nghiệp dịch vụ môi trường, loại hình dịch vụ môi trường cần thu hút đầu tư trong hệ thống thông tin của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam: Chương trình hỗ trợ các doanh nghiệp dịch vụ môi trường thực hiện kiểm toán môi trường.

Thực hiện cải cách thủ tục hành chính, đồng hành cùng các doanh nghiệp, hợp tác xã trong bảo vệ môi trường. Chính phủ nhiệm kỳ 2016 - 2021 bắt đầu hoạt động của mình với phương châm là một Chính phủ “kiến tạo, liêm chính, phục vụ và gần dân”, trong đó coi tài nguyên, môi trường vừa là đối tượng phải bảo vệ, vừa là nguồn lực để thúc đẩy các hoạt động phát triển, đã thay đổi phương thức quản lý hướng đến đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp trong công tác bảo vệ môi trường. Từ năm 2016 đến nay, Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương đã tổ chức hàng trăm cuộc hội thảo, tọa đàm nhằm giải quyết các khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp nói chung, các hợp tác xã môi trường nói riêng trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Chỉ tính riêng Bộ Tài nguyên và Môi trường, hàng năm đã tổ chức hàng chục buổi tọa đàm với các doanh nghiệp, đặc biệt từ năm 2016 đến nay đã tổ chức các Hội nghị để hỗ trợ tài chính với chủ đề “Đồng hành cùng doanh nghiệp hướng tới phát triển bền vừng”.

Bên cạnh đó, Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt việc cải cách hành chính trên tất cả các lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực môi trường nhằm tạo điều kiện tối đa cho các hợp tác xã cung ứng dịch vụ môi trường. Theo đó, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã quyết tâm chỉ đạo thực hiện tốt việc cắt giảm nhiều thủ tục, giấy tờ không cần thiết, rút ngắn thời gian thực hiện; thực hiện thí điểm liên thông 11 TTHC thuộc 03 lĩnh vực: môi trường, tài nguyên nước, biển và hải đảo bằng 09 quy trình liên thông, giúp doanh nghiệp cắt giảm 2/3 thời gian và tiết kiệm trên 60% chi phí thực hiện TTHC. Tăng cường ứng dụng tin học hóa quản lý nhà nước, đẩy mạnh thực hiện Chính phủ điện tử, Chính quyền điện tử (năm 2017 đã ban hành Kiến trúc Chính phủ điện tử Bộ Tài nguyên và Môi trường).

Bộ Tài nguyên và Môi trường đã ký kết 2 Chương trình phối hợp với giai đoạn 2006 - 2010 và 2011 - 2015 với Liên minh hợp tác xã Việt Nam về việc “Phát huy vai trò của kinh tế tập thể trong việc sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường”. Thực hiện Chương trình phối hợp, những năm qua, nhiều mô hình hợp tác xã chuyên sâu trong bảo vệ môi trường đã được thành lập như: hợp tác xã môi trường, hợp tác xã thu gom và xử lý rác thải, hợp tác xã nước sạch nông thôn, hợp tác xã trong các làng nghề tham gia xử lý môi trường và đã có những mô hình thành công như: hợp tác xã môi trường Thành Công (Hà Nội), hợp tác xã nước sạch Bình Tây (Tiền Giang), hợp tác xã môi trường Hiệp Hòa (Bắc Giang), hợp tác xã môi trường Chí Linh (Hải Dương)...

Nhìn chung, trong những năm qua, mô hình hợp tác xã môi trường đã được triển khai có hiệu quả, phát huy tối đa năng lực cộng đồng trong quản lý, giảm thiểu ô nhiễm môi trường; các hoạt động này bước đầu tranh thủ được nguồn lực hỗ trợ của Nhà nước và huy động được sự tham gia của các hợp tác xã.


Tổng số điểm của bài viết là: 4 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Lượt bình luận

Trường đánh đấu (*) là bắt buộc.

Tin liên quan