Thứ 5, 03/12/2020 - 18:12
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Phòng ngừa, giảm thiểu, điều tra, đánh giá hiện trạng rác thải nhựa đại dương

Nhiều tổ chức quốc tế cũng đã đề xuất, nghiên cứu, biên soạn các tài liệu hướng dẫn liên quan đến công tác phòng ngừa, giảm thiểu, điều tra, đánh giá hiện trạng rác thải nhựa đại dương

Nhóm chuyên gia hỗn hợp về các lĩnh vực khoa học liên quan tới bảo vệ môi trường biển (GESAMP): 

GESAMP là một nhóm thành lập năm 1969 có nhiệm vụ tư vấn cho Liên hợp quốc về các khía cạnh, lĩnh vực khoa học trong việc bảo vệ môi trường biển. GESAMP do 10 cơ quan Liên hợp quốc có trách nhiệm liên quan đến môi trường biển tài trợ, trong số đó đa phần là các cơ quan về phòng, chống, giảm thiểu ô nhiễm rác thải nhựa đại dương. GESAMP có chức năng hỗ trợ tiến hành các đánh giá môi trường biển, thực hiện các nghiên cứu chuyên sâu, phân tích và đánh giá các chủ đề cụ thể cũng như việc xác định các vấn đề mới nổi liên quan đến hiện trạng môi trường biển. Hiện nay, GESAMP có 17 chuyên gia đầu ngành thuộc nhiều lĩnh vực khoa học khác nhau. Tuy nhiên, các thành viên của nhóm không có thành viên nào thuộc các nước ASEAN, song các tài liệu, hướng dẫn, kết quả nghiên cứu của họ được nhiều nước tham khảo, vận dụng trong quá trình xây dựng chính sách, thực hiện các nhiệm vụ bảo vệ, kiểm soát ô nhiễm môi trường biển và đại dương. Về vấn đề rác thải nhựa đại dương, GESAMP đã đưa ra tài liệu hướng dẫn, giám sát và đánh giá rác thải nhựa đại dương, đánh giá về nguồn gốc, quá trình phát sinh, biến đổi và tồn lưu của vi nhựa trong môi trường biển. Mới đây, GESAMP đã thảo luận về việc thiết lập một nhóm phân tích mới tập trung vào khám phá những nguồn rác từ các hoạt động trên biển như ngư cụ và hoạt động của tàu thuyền.

Tổ chức hàng hải quốc tế (IMO) và vấn đề chất thải nhựa từ các hoạt động của tàu thuyền

Tổ chức hàng hải quốc tế được xác định là cơ quan đặc biệt của Liên hợp quốc về vấn đề hàng hải quốc tế, là cơ quan thiết lập, kiểm soát các tiêu chuẩn toàn cầu về an toàn, an ninh, các ảnh hưởng đến môi trường của hoạt động hàng hải quốc tế. Hiện nay, 16 công ước quốc tế đã được thảo luận và chấp thuận từ các quốc gia thành viên của IMO cùng với việc rà soát, đàm phán để sửa đổi, bổ sung các công ước hiện có. Việc thải bỏ rác thải nhựa từ tàu như là rác thải đã được IMO đề cập và xử lý hàng thập kỷ thông qua công ước quốc tế về phòng chống ô nhiễm từ tàu (MARPOL). Cơ cấu tổ chức của IMO bao gồm một Ủy ban Bảo vệ môi trường biển và Ủy ban này sẽ thực hiện các nhiệm vụ liên quan tới việc sửa đổi, bổ sung các công ước nêu trên. Trong thời gian qua, IMO cùng các cơ quan của Liên hợp quốc đã thành lập Thư kí về môi trường của Liên hợp quốc (UNEA) là cơ quan ra quyết định cao nhất thế giới về môi trường. UNEA sẽ báo cáo với Tổng thư ký Liên hợp quốc các vấn đề về môi trường trong đó có môi trường biển. Các vấn đề về rác thải nhựa luôn được đưa vào chương trình nghị sự của Ủy ban bảo vệ môi trường biển thuộc IMO. Tháng 10 năm 2018, Ủy ban này đã đưa ra một kế hoạch hành động nhằm giải quyết vấn đề rác thải từ tàu với các biện pháp, giải pháp sẽ được tiến hành đến năm 2025. Kế hoạch hành động của Ủy ban bao gồm những nội dung sau: (i) Giảm rác thải nhựa phát sinh từ tàu hay được lưu giữ ở trên tàu biển; (ii) Giảm đóng góp từ tàu vào tổng lượng rác nhựa biển; (iii) Cải thiện hiệu quả của các hệ thống thu gom, xử lý rác thải nhựa tại các cảng biển; (iv) Tăng cường nâng cao nhận thức, giáo dục và đào tạo thủy thủ; (v) Tăng cường hiểu biết, kiến thức về việc đóng góp của rác thải từ tàu tới rác thải biển nói chung; (vi) Cải thiện nhận thức, hiểu biết về khuôn khổ quản lý liên quan đến rác thải nhựa từ tàu; (vii) Đẩy mạnh hợp tác quốc tế; (viii) Tăng cường năng lực hợp tác kỹ thuật có mục tiêu.

Liên quan đến Công ước London/Nghị định thư London (LC/LP) về phòng chống ô nhiễm biển do nhận chìm chất thải và các chất khác năm 1972 và 1996, năm 2014 nhóm khoa học của LC/LP đã thống nhất đánh giá rác thải biển từ dòng rác nói chung, đặc biệt là việc đánh giá rác biển từ các vật chất nạo vét, bùn thải và nước thải công nghiệp. Trong đó, một số vấn đề liên quan đặc biệt đến rác thải nhựa đại dương được nhóm khoa học quan tâm đưa ra là: (i) Các phương pháp để xác định đường đi của rác nhựa, quan trắc, đánh giá và báo cáo về mức độ ô nhiễm vi nhựa trong các dòng chất thải càng nhanh càng tốt; (ii) Cơ sở khoa học để phân loại chất thải nhựa là chất thải nguy hại; (iii) Áp dụng quản lý vòng đời đối với tàu, thuyền được làm bằng vật liệu composite; (iv) Vấn đề phát sinh vi nhựa trong quá trình bảo dưỡng và sơn lại thân tàu và các phương tiện giao thông trên biển khác; (v) Quá trình vận chuyển, biến đổi, phát tán rác thải nhựa và vi nhựa trong dòng chất thải từ hệ thống thoát nước và các vật, chất nạo vét; (v) Khung hướng dẫn về việc lấy mẫu và phân tích mẫu cũng như mối quan hệ giữa nồng độ và các ảnh hưởng của nhựa và vi nhựa.

Đối tác môi trường toàn cầu về rác biển (GPML) giữa cơ quan môi trường và các cơ quan khác của Liên hợp quốc

GPML được Tổ chức Môi trường của Liên hợp quốc thành lập năm 2012 và được tuyên bố tại Hội nghị Rio+20. Đối tác toàn cầu này nhận được sự tham gia của các tổ chức quốc tế, các chính phủ, các tổ chức phi chính phủ, giới học giả, lĩnh vực tư, các tổ chức xã hội dân sự và các cá nhân. Các đối tác cũng bao gồm IMO, FAO, UNESCO - IOC. Tổ chức FAO hỗ trợ tư vấn kỹ thuật cho GPML trong việc đánh giá ảnh hưởng của ô nhiễm biển tới nghề cá và nuôi trồng thủy sản. Mục tiêu của GPML bao gồm: (i) Giảm thiểu ảnh hưởng của rác biển tới kinh tế, các hệ sinh thái cũng như sức khỏe con người; (ii) Nâng cao hợp tác quốc tế; (iii) Nâng cao hiểu biết, tri thức, nhận thức về rác biển, chia sẻ thông tin dữ liệu cũng như tăng cường quá trình giám sát rác biển; (iv) Xây dựng và phát triển chiến lược sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên, phát triển bền vững kinh tế, xã hội thông qua phòng, chống phát sinh chất thải và tái sử dụng, tái chế rác thải; (v) Nâng cao nhận thức của cộng đồng về nguồn gốc, các quá trình chuyển đổi rác biển cũng như ảnh hưởng của chúng tới môi trường và các hệ sinh thái; (vi) Đánh giá được các vấn đề mới nổi liên quan đến vận chuyển, biến đổi, chuyển hóa, tồn lưu của rác biển trong môi trường và các ảnh hưởng tiềm tàng của vi nhựa tới lưới thức ăn.

 Tuy nhiên, có thể nói rằng, hiện nay cần sớm bổ sung, hoàn thiện về mặt cơ chế, chính sách phục vụ phòng ngừa, giảm thiểu và quản lý rác thải nhựa đại dương phù hợp pháp luật quốc tế và quốc gia. Các hướng dẫn, quy chuẩn, tiêu chuẩn để thực hiện những hoạt động cụ thể với mục tiêu đồng bộ dữ liệu để chia sẻ, sử dụng làm cơ sở xây dựng chính sách quốc gia cũng cần quan tâm đặc biệt.


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Lượt bình luận

Trường đánh đấu (*) là bắt buộc.

Tin liên quan