Chủ nhật, 29/05/2022 - 16:03
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Giải pháp xử lý ô nhiễm môi trường nước sông Nhuệ-sông Đáy

Cử tri tỉnh Hà Nam kiến nghị tình hình ô nhiễm nước sông Nhuệ, sông Đáy mặc dù kiến nghị nhiều năm song vẫn chưa được cải thiện.

 

Theo đó, trên địa bàn huyện Lý Nhân có sông Hồng chảy qua, là nguồn nước cung cấp nước tưới tiêu phục vụ sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt hàng ngày của người dân các tỉnh; nguồn tài nguyên khoáng sản từ  sông Hồng rất lớn phục vụ con người đó là nước và cát. Do đó cần phải quản lý khai thác có hiệu quả.

Về vấn đề này, Bộ Tài nguyên và Môi trường trả lời như sau:

Tình trạng ô nhiễm môi trường tại các lưu vực sông nói chung, lưu vực sông Nhuệ - Đáy nói riêng trong thời gian qua chưa được khắc phục một cách triệt để. Mặc dù vậy, với sự nỗ lực của các địa phương trên lưu vực sông Nhuệ - Đáy cũng như các Bộ, ngành đã góp phần kiềm chế đáng kể xu hướng gia tăng ô nhiễm tại các lưu vực sông. Một số giải pháp, kết quả đạt được đó là:

- Xây dựng, bổ sung được hệ thống cơ chế, chính sách để bảo vệ môi trường nước lưu vực sông, đặc biệt là Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 đã tạo hành lang pháp lý về quản lý tổng hợp lưu vực sông, đặc biệt tập trung vào quản lý lưu vực sông liên vùng, liên tỉnh. Tiếp tục hướng dẫn thực hiện Nghị định số 40/2019/NĐ-CP ngày 13/5/2019 về sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ môi trường; Thông tư số 76/2017/TT-BTNMT về quy định đánh giá khả năng tiếp nhận và đánh giá sức chịu tải của sông, hồ và hướng dẫn kỹ thuật về tính toán sức chịu tải đã quy định trong Thông tư số 76/2017/TT-BTNMT nêu trên; thực hiện Quyết định số 140/QĐ-TTg ngày 26/1/2018 về việc phê duyệt "Điều tra, đánh giá, phân loại và xây dựng cơ sở dữ liệu về nguồn thải".

- Thực hiện kiểm tra, giám sát việc triển khai Đề án tổng thể lưu vực sông tại các địa phương thuộc lưu vực sông Nhuệ - sông Đáy; tổ chức đánh giá kết quả thực hiện Đề án đến năm 2020 tại các địa phương trên lưu vực sông Nhuệ - sông Đáy và các Bộ, ngành; tổng hợp, đề xuất kiến nghị, định hướng bảo vệ lưu sông Nhuệ - Đáy sau khi kết thúc Đề án - giai đoạn sau 2020.

- Công tác thanh tra, kiểm tra việc chấp hành các quy định, pháp luật về bảo vệ môi trường tại các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên lưu vực sông Nhuệ - Đáy đã được tăng cường triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, tập trung đối với các cơ sở xả thải trực tiếp ra lưu vực sông, cơ sở sản xuất có nguy cơ gây ô nhiễm cao. Năm 2018 và năm 2019, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã chỉ đạo tiến hành thanh tra, kiểm tra tại 83 cơ sở, đã ban hành 47 quyết định xử phạt với tổng số tiền là 11.347.600.000 đồng; các địa phương trên lưu vực sông đã tiến hành thanh tra, kiểm tra tại 940 cơ sở, đã ban hành trên 200 quyết định xử phạt với tổng số tiền là 8.696.600.000 đồng; trong đó yêu cầu các cơ sở thực hiện các biện pháp xử phạt bổ sung và khắc phục hậu quả vi phạm theo quy định. Năm 2020, Bộ Tài nguyên và Môi trường đã tiến hành kiểm tra việc thực hiện kết luận thanh tra đối với 20 cơ sở trên địa bàn các tỉnh, thành phố: Hà Nội (11 cơ sở), Nam Định (03 cơ sở), Hòa Bình (06 cơ sở).

      - Hầu hết các tỉnh, thành phố đã thực hiện hoàn thành mục tiêu đề ra trong các Đề án bảo vệ môi trường lưu vực sông Nhuệ - sông Đáy. Đến nay, tỷ lệ cơ sở gây ô nhiễm môi trường nghiêm trọng hoàn thành xử lý triệt để đạt 95,55% (tương ứng với 43/45 cơ sở) theo Quyết định số 64/2003/QĐ-TTg ngày 22/4/2003 (tỉnh Hà Nam đang xử lý các cơ sở còn lại); đạt 70,4% (tương ứng 19/27 cơ sở) theo Quyết định số 1788/QĐ-TTg ngày 01/10/2013.

- Nhiều dự án xử lý ô nhiễm cũng như các công trình hạ tầng, mô hình quản lý, bảo vệ môi trường lưu vực sông đặc thù đã được các tỉnh đầu tư thực hiện, điển hình như: Dự án cải tạo, nạo vét một số hồ, thủy vực; trồng rừng đầu nguồn sông Nhuệ - sông Đáy tại tỉnh Hoà Bình; tỉnh Hà Nam đã xây dựng trạm xử lý nước rỉ rác tại xã Thanh Thủy; trạm xử lý nước thải cụm công nghiệp Cầu Giát, 03 trạm xử lý nước thải sinh hoạt tập trung cho thành phố Phủ Lý; tỉnh Ninh Bình đã hoàn thành xây dựng Khu xử lý chất thải rắn thung Quèn Khó, trạm xử lý nước thải tập trung khu công nghiệp Gián Khẩu; tỉnh Nam Định đã vận hành trạm xử lý nước thải khu công nghiệp Hòa Xá, khu công nghiệp Bảo Minh, cụm công nghiệp An Xá; khắc phục ô nhiễm 01 làng nghề và cải tạo nâng cấp kênh T3-11.

Riêng thành phố Hà Nội, trong thời gian vừa qua đã thực hiện nhiều giải pháp tích cực về xử lý, khắc phục ô nhiễm sông Tô Lịch và Kim Ngưu, Lừ, Sét, đoạn sông Nhuệ - Đáy (địa bàn thành phố Hà Nội)[1], cụ thể: Xây dựng, kè bờ và đường dạo 2 bên bờ; duy trì bè thủy sinh giảm thiểu ô nhiễm; sử dụng chế phẩm làm sạch nước thải tại các hộ gia đình thuộc tổ dân phố của 04 phường đầu nguồn sông Tô Lịch. Thường xuyên vệ sinh môi trường dọc tuyến sông Tô Lịch, Kim Ngưu, Lừ, Sét, đồng thời, nạo vét duy tu, duy trì, nạo vét hệ thống thoát nước lòng cống, mương nhằm giảm thiểu ô nhiễm[2]. Vận hành hiệu quả trạm bơm tiêu nước vào sông Nhuệ, sông Châu Giang (tỉnh Hà Nam), đập điều tiết nước nhằm giảm thiểu ảnh hưởng của nước thải xả từ sông Tô Lịch qua đập Thanh Liệt xuống khu vực hạ lưu thuộc tỉnh Hà Nam. Vận hành thường xuyên các Nhà máy xử lý nước thải tập trung[3] góp phần xử lý một phần nước thải sinh hoạt, các trạm bơm tiêu nước vào sông Nhuệ - Đáy[4], các Trạm xử lý nước thải khu công nghiệp, cụm công nghiệp. Đẩy nhanh tiến độ đầu tư, xây dựng các dự án xử lý nước thải sinh hoạt và làng nghề tập trung quy mô lớn[5]. Đã phê duyệt chủ trương đầu tư (hoặc trình xem xét) phê duyệt chủ trương đầu tư một số Dự án về thu gom, xử lý nước thải trên địa bàn thành phố[6]. Bên cạnh đó, nhiều dự án từ nguồn ngân sách trung ương và ODA đã được triển khai[7].

- Đầu tư hệ thống xử lý nước thải tập trung tại các khu công nghiệp, cụm công nghiệp, làng nghề đã được quan tâm. Các nguồn nước thải phát sinh từ các khu công nghiệp, cụm công nghiệp hầu hết có hệ thống xử lý nước thải tập trung và tuân thủ khá tốt các quy định pháp luật về bảo vệ môi trường, trên lưu vực sông Nhuệ - Đáy đạt khoảng 75% khu công nghiệp; đối với các cụm công nghiệp cũng đã và đang xây dựng trạm xử lý nước thải tập trung nhưng chiếm tỷ lệ nhỏ (dưới 30% đối với lưu vực sông Nhuệ). Tuy nhiên, nước thải làng nghề và phần lớn nước thải sinh hoạt hầu hết đều không được xử lý và thải thẳng ra nguồn tiếp nhận.

- Các vấn đề môi trường liên tỉnh đã được các Bộ, ngành, địa phương tích cực phối hợp giải quyết, đặc biệt là các vấn đề ô nhiễm môi trường nước liên tỉnh giữa thành phố Hà Nội và tỉnh Hà Nam tại đoạn sông Nhuệ. Trong năm 2019, Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng đã có các Công văn số 3638/BTNMT-TCMT ngày 29/7/2019 gửi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trên lưu vực đề nghị phối hợp xử lý ô nhiễm môi trường lưu vực sông Nhuệ - Đáy; số 81/TCMT-MTMB ngày 08/01/2019 về việc quản lý, xử lý tình trạng ô nhiễm nước sông Duy Tiên, sông Nhuệ - sông Đáy trên địa bàn tỉnh Hà Nam. Các Bộ: Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Xây dựng, Tài chính,… cũng đã phối hợp chặt chẽ với các địa phương trên các lưu vực sông xây dựng quy hoạch các bãi chôn lấp chất thải rắn và hệ thống xử lý nước thải sinh hoạt; đẩy mạnh thực hiện dự án về cải tạo và nâng cấp công trình thủy lợi trên sông Nhuệ; nghiên cứu cơ chế tài chính đặc thù có hỗ trợ từ ngân sách Trung ương.

Bên cạnh nhiều kết quả tích cực đã đạt được nói trên, công tác bảo vệ môi trường lưu vực sông Nhuệ - Đáy còn gặp nhiều khó khăn, hạn chế như:

- Tình hình vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường trên lưu vực sông Nhuệ vẫn còn xảy ra ở nhiều nơi, nhiều cơ sở, đặc biệt là hành vi xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải với phương thức vi phạm có chiều hướng tinh vi và nguy hiểm. Trong khi đó công tác thanh tra, kiểm tra tại các địa phương vẫn còn hạn chế và chưa bao quát hết.

- Kinh phí cho sự nghiệp môi trường tại các địa phương nhìn chung đều thấp, do đó việc xây dựng các dự án về bảo vệ môi trường còn gặp nhiều khó khăn. Hoặc đã được đầu tư xây dựng nhưng vận hành không hiệu quả do còn lúng túng trong việc tiếp cận công nghệ, phương pháp ứng dụng, kinh phí để vận hành. Bên cạnh đó, việc xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật môi trường như: đầu tư xây dựng hệ thống thoát nước, xử lý nước thải đô thị; quy hoạch và xây dựng bãi chôn lấp, xử lý chất thải rắn; xử lý nước thải bệnh viện; cải tạo những đoạn sông bị ô nhiễm nặng, nạo vét, khơi dòng những đoạn sông quan trọng, kè bờ những đoạn sông xung yếu…  đòi hỏi chi phí đầu tư rất lớn. Việc này cần huy động kinh phí không chỉ là kinh phí sự nghiệp môi trường mà còn là kinh phí đầu tư từ NSNN, hợp tác công tư, huy động nguồn lực xã hội hóa, trong dân cho đầu tư các công trình hạ tầng kỹ thuật môi trường nêu trên. 

- Công tác trao đổi thông tin, phối hợp giải quyết các vấn đề nổi cộm về ô nhiễm môi trường giữa các địa phương, giữa địa phương và trung ương đã được cải thiện, nhưng chưa đáp ứng được yêu cầu đề ra; bên cạnh đó, còn thiếu sự phối hợp giữa các Bộ/ngành có liên quan.

- Công tác thống kê, điều tra nguồn thải đã được thực hiện, tuy nhiên chưa được thực hiện thường xuyên ở cấp địa phương. Do đó, gây khó khăn trong công tác bảo vệ môi trường lưu vực sông Nhuệ.

- Ý thức của người dân về bảo vệ môi trường lưu vực sông cũng như hậu quả của việc gây ô nhiễm môi trường chưa cao. Hoặc ý thức đánh đổi phát triển kinh tế xem nhẹ vấn đề bảo vệ môi trường của một số bộ phận quản lý nhà nước cũng như doanh nghiệp vẫn còn diễn ra. Do đó việc chấp hành Luật bảo vệ môi trường còn rất kém.

Để giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường tại các lưu vực sông, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ tiếp tục đề nghị Uỷ ban nhân dân các địa phương trên Lưu vực sông Nhuệ - Đáy thực hiện các giải pháp:

- Tiếp tục rà soát đề xuất Dự án triển khai khắc phục ô nhiễm sông cấp bách, thiết thực tại mỗi địa phương và trình cấp có thẩm quyền xem xét phê duyệt với nguồn ngân sách nhà nước dành cho hoạt động sự nghiệp bảo vệ môi trường hoặc nguồn vốn ngân sách nhà nước cấp chi đầu tư, chi sự nghiệp môi trường; xã hội hóa trong công tác bảo vệ môi trường; huy động các nguồn vốn khác.

- Chủ động điều tra, thống kê và xây dựng cơ sở dữ liệu nguồn thải; phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường trong việc xây dựng và triển khai thực hiện Đề án “Tổng điều tra, đánh giá, phân loại các nguồn thải trên phạm vi cả nước”.

- Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, tập trung vào các cơ sở có lưu lượng xả thải 100m3/ngày.đêm trở lên; xử lý nghiêm các  hành vi vi phạm.

- Yêu cầu 100% các khu công nghiệp phải có hệ thống xử lý nước thải tập trung; các khu công nghiệp và các nguồn thải lớn từ 1.000m3/ngày.đêm trở lên phải lắp đặt trạm quan trắc tự động liên tục, truyền số liệu về cơ quan quản lý nhà nước để giám sát; chỉ cho phép các cụm công nghiệp có đầu tư hạ tầng kỹ thuật và hệ thống xử lý nước thải tập trung mới được thu hút đầu tư, hoạt động; phải có lộ trình hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật đối với các cụm công nghiệp cũ.

- Các tỉnh trên lưu vực sông Nhuệ - sông Đáy đẩy nhanh thực hiện “Quy hoạch hệ thống thoát nước và xử lý nước thải khu vực dân cư, khu công nghiệp lưu vực sông Cầu và sông Nhuệ - sông Đáy đến năm 2030”. 

- Ưu tiên tập trung vào việc đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật hệ thống thoát nước, xử lý nước thải đô thị cho các địa phương trên lưu vực sông Nhuệ - Đáy theo hướng hợp tác công - tư, xã hội hoá và địa phương nào gây ô nhiễm chính chịu trách nhiệm chính trong xử lý ô nhiễm lưu vực sông.

- Đối với các dòng sông, đoạn sông đang bị ô nhiễm trên hệ thống sông Nhuệ, sông Châu Giang, Uỷ ban nhân dân tỉnh Hà Nam và thành phố Hà Nội phối hợp rà soát điều chỉnh lại kế hoạch lấy nước đổ ải phục vụ sản xuất nông nghiệp; tổ chức quan trắc; rà soát các nguồn xả nước thải trên địa bàn; đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra. Uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội chỉ đạo Công ty Trách nhiệm hữu hạn Nhà nước Một thành viên thoát nước Hà Nội thực hiện nghiêm túc quy trình vận hành cống Thanh Liệt; vận hành Trạm bơm Yên Sở để bơm nước thải ra sông Hồng; chỉ đạo Công ty Khai thác công trình thủy lợi sông Nhuệ cho mở cống Liên Mạc để lấy nước sông Hồng bổ sung nhằm làm tăng lưu lượng nước sông Nhuệ và pha loãng nồng độ các chất ô nhiễm.


Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Lượt bình luận

Trường đánh đấu (*) là bắt buộc.

Tin liên quan